lekkerkerkdoordetijd

Excursie naar Oudewater en het Landgoed Linschoten
op zaterdag 20 augustus 2011.
Inleiding
Op onze jaarlijkse excursie deden we dit keer Oudewater en het landgoed Linschoten aan. Na vertrek met de bus uit Lekkerkerk, arriveerden we omstreeks 9.30 uur in Oudewater , alwaar de koffie met bijpassende lekkernij, bij restaurant Abrona werd genuttigd.. Het gezelschap werd in twee groepen gesplitst, waarbij de voorzitter van de Geschiedkundige Vereniging Oudewater ons meenam voor een stadswandeling. De andere groep bezoekt het touwmuseum “De Baanschuur”.
Na de lunch in Brasserie Joia, naast het Oude Stadhuis, wisselden de groepen, om circa 15.00 – 15.15 uur samen te komen bij het afvaartpunt voor de bootochtt via het riviertje de Lange Linschoten naar het Landgoed Linschoten. Bij aankomst bij dit grootste Landgoed van het Groene Hart, werd er eerst thee geserveerd  waarna we onder begeleiding het Landgoed bezochten. Het Huis Linschoten zelf is helaas voor bezoekers niet toegankelijk, maar de overige gebouwen en het door architect Zocher in 1834 ontworpen landschapspark zijn een bezoek meer dan de moeite waard.


Oudewater
Oudewater zal bij velen van u min of meer bekend zijn, zij het dat haar ontstaansgeschiedenis in nevelen is gehuld. Nergens valt na te gaan wanneer Oudewater, op de plaats waar het riviertje de Linschoten uitmondde in de Hollandsche IJssel, zijn eerste burgers kende. Het is ook moeilijk om de naam van Oudewater te herleiden. De meest voorkomende verklaring zegt dat het een verbastering van 'oude (uiter)waarden' is. Op de grens van Holland en het Sticht (Utrecht) was Oudewater, omstreeks 1100 ontstaan, van groot strategisch belang. Reden voor de bisschop van Utrecht - Hendrik van Vianden  (1249 - 1267) – Oudewater stadsrechten te verlenen. Wanneer die precies verleend werden is niet zeker, vast staat wel dat ze er in 1265 waren. De stad behoorde aanvankelijk tot het Sticht, maar dat moest haar in 1280 afstaan aan het graafschap Holland. Pas toen de provinciegrenzen in 1970 werden herzien kwam Oudewater na bijna 700 jaar weer bij Utrecht.
De monumentale binnenstad is tot beschermd stadsgezicht verklaard. Oudewater heeft maar liefst 166 gemeentelijke monumenten en daarnaast nog eens 140 rijksmonumenten, waaronder De Waag, die sinds de 16e eeuw dienst doet als heksenwaag. De Grote of Sint-Michaëlskerk uit de 15de eeuw, een driebeukige hallenkerk met zadeldaktoren uit circa 1300. Het Stadhuis van Oudewater met gevel in renaissancestijl, uit 1588, enz. Bij de stadswandeling zullen we verschillende van deze historische panden kunnen bewonderen. Oudewater kent ook enkele fraaie, meer recente, kunstwerken zoals de beelden groep die herinnerd aan de schrijver Herman de Man. Tevens staat sinds 2003 een borstbeeld van Swiebertje, de zwerver uit de NCRV-televisieserie, dat werd onthuld door de acteur Joop Doderer, die deze rol speelde. In het stadje en omgeving zijn namelijk destijds veel buitenopnames voor de serie gemaakt.
De Spaanse slachting
Oudewater nam op 19 juli 1572 met elf andere steden deel aan de Eerste Vrije Statenvergadering in Dordrecht. In deze vergadering werd de basis gelegd voor de Staat der Nederlanden onder 'leiding' van het Huis van Oranje. De stad werd als reactie hierop op 7 augustus 1575 door een Spaans Leger uitgeroeid. Volgens de overleveringen wisten slechts drie inwoners deze slachting te overleven die bekend staat als "de Oudewaterse Moord".
Bij het bezoek aan het Oude Stadhuis krijgen we onder meer een uitleg over het schilderij “de Oudewaterse Moord”, geschilderd in 1650 door Dirk Stoop. Het schilderij meet 178 x 478 cm. en geeft een aangrijpend beeld van de droefste bladzijde uit de historie van Oudewater.




Touwindustrie
Oudewater was in de zestiende en zeventiende eeuw een belangrijke producent van touw. De omgeving produceerde daartoe de grondstof hennep. De inwoners van het stadje heten tot op vandaag Geelbuiken, omdat de touwslagers gelige gedroogde hennepvezels om hun buik wikkelden. Oudewater heeft nog steeds een touwfabriek en een touwmuseum “De Baanschuur”, dat door ons bezocht zal worden. De touwfabriek, G. van der Lee, is zelfs het oudste nog bestaande familiebedrijf van Nederland. Het stamt uit 1545.




Landgoed Linschoten
Na onze omzwervingen door Oudewater monsteren we omstreeks 15.00 – 15.15 uur aan voor een boottocht over de Lange Linschoten. In enkele open sloepen varen we de Lange Linschoten af naar het Landgoed gelegen aan de noordzijde van het riviertje, waar we met een kopje thee worden ontvangen.
In 1633 werd het land gekocht door Johan Strick, die het huidige landhuis liet bouwen. Hierna bleef het ruim 250 jaar in dezelfde familie. Met de bouw van het "Huis te Linschoten" werd in 1638 begonnen. Aanvankelijk was het een herenhuis; in 1647 werden het achterhuis en de torens toegevoegd. In 1850 erfde Elisabeth barones von Arnim op 16-jarige leeftijd het huis van haar oom Emile Strick van Linschoten. In 1855 trouwde zij met Friedrich Wilhelm graaf von dem Bussche Ippenburg. In 1891 kocht de Utrechtse sigarenfabrikant Ribbius Peletier het 500 hectare grote landgoed. De laatste eigenaar was Gerlachus Peletier jr., die in 1969 kinderloos overleed. Al voor de Tweede Wereldoorlog had hij het landgoed in een stichting ondergebracht, vandaar dat sinds 1969 het huis en landgoed in bezit zijn van de Stichting Landgoed Linschoten.
Het Huis is door bossen, grienden en boerderijen omgeven en in voortreffelijke staat van onderhoud. Bij uitzondering is het soms toegankelijk. Wel is het landgoed in alle seizoenen een schitterend wandelgebied. Het Huis te Linschoten ligt in een door landschapsarchitect Jan David Zocher in 1834 heringericht park dat met een buitengracht is omzoomd (Zocher tekende ook voor o.a. Het Park bij de Euromast in Rotterdam). Door het parkbos slingert een kunstmatig aangelegd water. Er zijn veel bijzondere planten te vinden, zoals daslook, aronskelk, vogelmelk, en wilde hyacinten, Het landgoed is thans in zijn geheel beschermd natuurgebied.